07-12-2018

De VEEN-doedag van boven af gezien:

Stichting VEEN Doedag 2018

DOCENTENHANDLEIDING

Inleiding

Met deze lesbrief geeft de Stichting VEEN de mogelijkheid om op een actieve manier kennis te maken met een bijzonder gebied op de grens van de provincies Noord-Brabant en Limburg. Voor leerlingen uit de midden- en bovenbouw van het PO en onderbouw van het VO is een aantrekkelijke en gevarieerde lesbrief opgesteld. Er is op basis van ervaringen een geëigend aanbod opgesteld dat tegemoet komt aan de belevingswereld van de leerling. Voor de docent bestaat er de mogelijkheid onderdelen al dan niet toe te voegen dan wel weg te laten. De kern van de lesbrief bestaat uit een doe-dag in het veld. Als er recht wordt gedaan aan de volledige inhoud van de lesbrief dan zijn er activiteiten ter voorbereiding en afsluiting.
Stichting VEEN
Een volledig beeld geeft de eigen website van de stichting (http://www.stichtingveen-depeel.nl/). Kort samengevat is de stichting opgericht om de verdere teloorgang van de natuur in de Peelregio tegen te gaan. Vergaande bezuinigingsactiviteiten van de overheden liggen ten grondslag aan dit particuliere initiatief. Doelstelling is het verwerven van gronden in en rond de, met name Deurnese Peel en deze gronden te beheren volgens een eigen principe t.b.v. de biodiversiteit (de drie V’s van Vernatting, Verruiging en Verschraling). Voor een goed beeld van de historie van natuurbehoud en natuurherstel van de Peelrestanten wordt tevens verwezen naar de site van Werkgroep Behoud de Peel (http://www.wbdp.nl/). Deze stichting zet zich al 40 jaar in om de bijzondere waarden van de laatste hoogveenrestanten in zuidelijk Nederland te behouden en waar mogelijk te regenereren.
Opzet lesbrief basisonderwijs
De lesbrief voor het basisonderwijs kan ingezet worden in het kader van een wereldoriënterend thema (bijvoorbeeld het thema “Water”, “Natuur”, “Geschiedenis”). Daarnaast is het mogelijk om aan te sluiten bij de vakken taal en beeldende vorming. Wordt al het aangebodene in een lessituatie uitgezet, dan zijn de volgende onderdelen aan de orde:
Voorbereiding
Organisatorisch:
- Eventueel met collega’s van de bouw overleggen over de activiteiten die aan deze lesbrief gekoppeld kunnen worden.
- Het plannen van de buiten-dag en organiseren van het vervoer. Ga uit van een halve dag (2,5 á 3 uur) voor het daadwerkelijk uitvoeren van de opdrachten. Ter hoogte van het eerste actiepunt (De grondwatermeters) is een mogelijkheid voor het parkeren van een aantal personenauto’s. Het stallen van een dertigtal fietsen is eveneens mogelijk. Wordt het vervoer met een bus gedaan dan dienen de leerlingen aldaar afgezet te worden. Er is geen mogelijkheid voor het parkeren van een bus ter plaatse.
o Het reserveren en ophalen van de doe-spullen (deels in rugzakken). Voor de uitvoering van de diverse activiteiten bij de actiepunten zijn materialen en gereedschappen beschikbaar. Deze worden kosteloos ter beschikking gesteld door de stichting. Beschikbaar voor maximaal 6 groepen leerlingen zijn : rugzak (met verrekijker, meetlint, kompas, klembord, waterdierenkaart, etui met schrijfmateriaal twee lesbrieven, waarvan één voor de begeleider en één voor de kinderen), grondboor, en schepnet, gelijkzijdige driehoek voor de hoogte van een boom te meten, zoekkaarten voor waterbeestjes, voor vlinders en voor planten.
Dit alles kan afgehaald en in goede staat worden terugbezorgd bij Harrie van den Berg, Het Haze-pad 17, 5768 AB in Meijel. Tel. 077-4662268 / 06-43133227; email .
- Het samenstellen van groepjes. Er zijn 6 zogenaamde actieplekken waar leerlingen in groepsverband werken aan de opdrachten. De start van alle groepen is bij het eerste actiepunt. Bij een groepsgrootte van maximaal 5 leerlingen kunnen in totaal 30 leerlingen zonder dat sprake is van onderlinge ‘concurrentie’ alle actieplekken langsgaan. Geef de groepen een nummer of het nummer van de rugzak.
- Het is raadzaam en wenselijk om voor iedere groep minimaal een begeleider (ouder) in te zetten. Wellicht ook handig met het oog op vervoer of om de tekst duidelijk te lezen.
- Laat een leerling aantekeningen maken over wat de groep leuk/interessant vond.*
Inhoudelijk:
Een start les is wenselijk waarin:
- Een korte uitleg plaatsvindt over de opzet van het project. Laat leerlingen zien waar het te bezoeken gebied ligt met bijvoorbeeld Google Maps op het digibord. Vertel ook over de doelstellingen van de Stichting met betrekking tot dit natuurgebied.
- De begeleidende film wordt vertoond. Ten behoeve van deze lesbrief is een film gemaakt met daarin een eerste impressie van het gebied en de actiepunten die aan de orde zijn. Met onder andere bijzondere drone-beelden krijgen de leerlingen al een indruk wat hen te wachten staat. De duur van de film is 8 minuten. De film is te vinden op de site van de VEEN onder de button ‘Educatie’ (http://www.stichtingveen-depeel.nl/).
De dag zelf
Organisatorisch;
- Start gezamenlijk bij actiepunt 1. Geef hier een algemene toelichting op de organisatie van de Doe-dag.
- Deel de rugzakken en verdere gereedschappen uit. Draag zorg voor behoud van de materialen.
- Laat alle groepen eerst de opdrachten bij actiepunt 1 maken. Hier zijn 3 plekken waar opdrachten moeten worden gedaan (watermeter, infobord rechts over grondwater, basaltzuil Wegh van Meijel op Seven).
- Laat daarna de groepen 2 tot en met 5 naar de desbetreffende actieplekken gaan (groep 2 naar actiepunt 2 enz.). Groep 1 gaat naar actiepunt 6. De plekken, actiepunten genoemd, staan op het kaartje in de lesbrief. Spreek af dat leerlingen gemiddeld 15 minuten de tijd hebben om de opdrachten bij één actiepunt te doen. Er is gemiddeld 10 minuten nodig voor het lopen naar het volgende actiepunt.
- Spreek een eindtijd af waarop leerlingen weer bij actiepunt 1 aanwezig moeten zijn.

Inhoudelijk
De antwoorden van de vragen in het “Doe-dag-boek" zijn te vinden op de site van Stichting VEEN.
Ten behoeve van achtergrondkennis voor de docent en begeleiders volgt hier een korte toelichting bij ieder actiepunt. Verdere informatie is te vinden op de site van VEEN of in het boek ‘Heel de Peel’, dat in de loop van 2020 wordt uitgegeven door de stichting VEEN.

Actiepunt 1: De rechter meter geeft de stand van het grondwater aan. Dat is regenwater dat hier de grond intrekt en blijft staan op een ondoorlatende laag op ongeveer anderhalve meter diepte.
De linker meter geeft de hoogte van het grondwater aan onder die ondoorlatende laag. Dit water is afkomstig uit de ongeveer 2 kilometer noordelijker gelegen Marisberg, die 5 meter hoger ligt dan het Molentje. Hier staat een tweede grondwatermeter van de stichting VEEN. Het regenwater zakt daar de grond in (inzijging) en komt (vele jaren later) als kwelwater hier in het Molentje weer naar boven. Dit inzijging-kwelsysteem was de oorzaak van het ontstaan van een vroeger zeer uitgestrekt (hoog)veengebied (de Verheven Peel), dat hier in het Molentje en de Peelrestanten ’t Zinkske en de Scherliet nog aanwezig is.

Actiepunt 2: De stichting VEEN heeft mede door een bijdrage van het gemeentelijk groenplatform een vogelkijkhut geplaatst bij de plas, “Blankersplas” in natuurgebied ‘t Molentje aan het Deurnes Kanaal in Meijel; de hut ligt aan een door stichting VEEN aangelegd struinpad, dat deels dwars over zijn eigen en andere gronden voert. Met zeer vaardige vrijwilligershanden is een mooi project neergezet. De vogelkijkhut biedt een mooie gelegenheid om de diverse water- en moerasvogels van de Peel ongestoord te spotten. Bovendien kan de vermoeide wandelaar of fietser even rusten op de bankjes in de hut. Het sedum dak vormt een mooi geheel met de omringende Peelnatuur. Een aanwinst voor de vogelaar, toerist en regionale natuurliefhebber
Actiepunt 3: Het beheer van de aangekochte gronden, waaronder dit weiland, bestaat uit verschraling door ze ten minste een keer per jaar te hooien (maaien en het maaisel afvoeren), zodat bloemrijke schraalgraslanden ontstaan. Meestal worden de afrasteringen een aantal meters teruggeplaatst en worden deze randen niet gemaaid, hetgeen tot verruiging en uiteindelijk een grotere biodiversiteit leidt, belangrijk voor insecten en andere dieren. Biodiversiteit is nodig om te kunnen leven. Boerenweilanden zijn ingericht met enkel gras ten behoeve van melkproductie,waardoor er minder diversiteit aan planten en insecten.
Met behulp van het gelijkzijdige driehoekje in combinatie met de gutsboor of de steel van het visnetje en het meetlint is hier de mogelijkheid om de hoogte van een boom, die langs het deurnes kanaal staat, te meten.
Actiepunt 4: Wat je bij actiepunt 1 gezien hebt op de watermeters van grondwater en kwelwater kun je hier ondergronds meten meten met een meetlint dat je in de blauwe buisjes laat zakken tot het “ploep” zegt. Met de gutsboor kunnen de leerlingen hier turf uit de grond halen.

Actiepunt 5: Dit weiland wordt net als het weiland bij actiepunt 3, kunstmatig verschraald, om zodoende een grotere soortenrijkdom te krijgen. Aan de oostkant (gebruik ook hiervoor het kompas) van de sloot, midden in het perceel, is een klein plasje te vinden waar de leerlingen op zoek kunnen gaan naar verschillende waterdiertjes.
Actiepunt 6:
• Twee minuten stil zijn met het groepje om ‘stilte’ te ervaren: wat hoor je?
• Vlinders zoeken en volgen? Wanneer je een vlinder ontdekt, kijk dan waar hij heen vliegt en op welke plant gaat hij zitten.
Volgend op de doe-dag
1.
Met de leerlingen kan op twee manieren een terugkoppeling plaatsvinden van de doe-dag;
- Bespreek de algemene ervaringen van de dag. Laat de leerlingen in een onderwijsleergesprek reflecteren op wat ze gezien hebben. Het belang van natuurterreinen en het behoud hiervan kan leidraad zijn van het gesprek. Vraag leerlingen naar ervaringen van wandelingen in de natuur (vlakbij of op vakantie). Laat ze zich verplaatsen in een situatie waarin er alleen maar stedelijk gebied zou zijn of alleen maar landbouwgebied met één plantensoort.
- Bespreek de antwoorden van de lesbrief. Kies hiervoor een werkvorm die past bij de groep. Vermijd het klassikaal achter elkaar doornemen van alle vragen.
2.
-Met behulp van de aantekeningen die per groep gemaakt zijn, schrijft iedere groep een verslag over de dag in het natuurgebied “Het Molentje”.
Als het verslag goed gelukt is, kan het gestuurd worden naar Stichting VEEN. Zij plaatsen het op de website.
-Een extra activiteit kan zijn dat kinderen een tekening maken van één van de activiteiten die ze gedaan hebben. Ook deze kunnen natuurlijk opgestuurd worden naar de Stichting.

 1. Opmerkingen, verbeterpunten zijn natuurlijk altijd van harte welkom.

2. Voor inhoudelijke vragen kunt u terecht bij dhr. Piet Blankers, 077-4661514
3. Voor organisatorische vragen bij Harrie van den Berg: 077-4662268

VERSLAGEN VAN KINDEREN

Drie dagen (13, 14 en 16 mei2019) trokken een zestitgal kinderen van groep 7 van basisschool Den Doelhof er op uit om op ontdekkingstocht te gaan in het Molentje. Hieronder ervaringen van de kinderen:

Verslag veen doe dag
Het was een leuke doe dag met verschillende activiteiten. Het waren ook leuke activiteiten. In sommige teksten stonden wel moeilijke woorden, dus de woorden mogen wat duidelijker uitgelegd worden. Je kon ook bijna geen beversporen vinden bij de plek waar je beversporen moest zoeken. Ik vond het ook jammer dat we geen waterdiertjes hebben gevonden in de sloot, maar gelukkig wel in het kanaal. (Tim 7c)
De veen doedag
We waren bij jullie geweest op maandag 13 mei 2019. Het was super leuk en we waren vooral in de natuur bezig en dat vinden wij leuker als binnen les krijgen.
Jullie kunnen misschien bordjes plaatsen waar de route is, dat maakt het iets duidelijker.
Het was heel leerzaam, echt iets om vaker te gaan doen. (Maud en Mirre 7c)
Ik vond de veen doe-ochtend echt keileuk, dit moeten we vaker doen met Den Doelhof.
Je leert heel veel over de natuur en water. En het leuke is dat je proefjes en klusjes mag doen. (Jesper 7c) 

25-05-2018

Onder bezielende begeleiding van de meester experimenteert Basisschool De Driehoek  met de "VEEN-doedag", lesbrief van de stg. VEEN aan het Struinpad.

Hieronder hebben enkele kinderen hun ervaringen in een verslagje vastgelegd:

Excursie het Molentje!
Wij groep 4\5 en 6 gingen woensdag 23 Mei naar het natuurgebied het molentje in Meijel.
Het was daar supermooi! Maar we kwamen voor leuke opdrachten in het natuurgebied.
We moesten naar de opdrachten wandelen en dat was soms best ver.
Maar je tegelijkertijd ook wel hele mooie en rara dieren.
Maar als we bij de opdrachten zijn dan moet je opletten en samenwerken.
Er waren ook veel meren, kanalen en plassen. En door al dat water waren er ook veel muggen.
Dus je kreek soms een flinke muggenbult.
Ook was er een vogelkijkhut door die hut zag je allemaal mooie dieren.
Zoals een meerkoet, visjes en kikkers waren er heel veel!
Maar er waren niet alleen maar waterdiertjes.
We kwamen ook honden, een reiger en zelfs een kreeft tegen.
Piet en Harry waren de mensen die je deden helpen als het niet lukt.
Ook geven ze uitleg op begin. Ik vond het super leuk bij het molentje!

 

EXCURSIE ’ T MOLENTJE
We zijn op excursie geweest naar ’t molentje. We waren in groepjes verdeelt.
Daar moesten we opdrachten mee doen.,
Eerst kregen we uitleg van Piet en gaf ons spullen en
een rugzak daar zat een verrekijker en nog meer dingen.
We deden eerst allemaal opdracht een bij de grondwatermeter.
Toen moesten de groepjes in afgesproken vergolden verder gaan.
Mijn groepje ging als eerst naar de vogelkijkhut
daar gingen we naar de vogels kijken.
Toen moesten we een paar vragen beantwoorden en vogel tekenen.
Daarna gingen we naar het weiland voorbij de vogelkijkhut
daar moesten we de waterstand meten met een rolmeetband bij ons was dat 9,2 cm.
Toen gingen we boren met een gutsboor om te kijken hoeveel turf er in de grond zat.
Verder heb ik het heel leuk gehad het is zeker een aanrader. Groetjes: Sofie
 
Excursie Meijel
We zijn naar het molentje geweest. En dat was op 23 mei.
En we hadden daar uitleg van: Piet en Harry die in de oprichtclub van het molentje zitten.
En toen gingen we aan de slag we moesten eerst naar punt 4 wandelen,
en onderweg zagen we een beverburcht. En we zagen nog veel meer dieren bijvoorbeeld:
visjes, reigers, muskusrat, meerkoet en HONDEN en nog waterhoenen.
Die zaten allemaal in het mooie natuurgebied!
En bij een opdracht moesten we goed samenwerken.
En bij de vogelkijkhut hebben we vogels bekeken.
Die zaten op de blanker plas waar vroeger veen was en Tijn had dode kreeft gevonden.
En sommige hadden muggenbulten gekregen want we zaten dichtbij het bos en
het water dus er zaten ook veel kikkers en we hadden kikkervisjes gevangen voor een opdracht!
 
Excursie
Hoi ik ben F. Ik ben woensdag met de klas op excursie geweest in het molentje.
En de natuur was er erg mooi. Eerst kregen we een tas met spullen van piet.
En een andere meneer liet ons een muskusrat zien.
Er was ook een meneer die een beetje rondliep dat was Harry.
Je moest een stukje wandelen een stukje wandelen voor bij de opdrachten te komen.
Janske en ik hadden ook een slak gevonden en die heette Gerrit.
Bij de Blankers- plas was een vogelkijkhut.
Daar kon je van alles zien zoals: een waterhoen en een meerkoet en kikkers en kikkervisjes.
En we hadden ook een reiger gezien.
En ik had ook met een schepnet een visje gevangen en die heten Boudebijn.
En we hadden ook een beverburcht gezien maar je zag maar een paar takken
want de rest zat onder water.
Je kreeg ook een grondboor mee daarmee kon je een beetje veen uit de grond halen.
Toen we alle opdrachten hadden gemaakt gingen we naar huis. einde
 
Excursie t Molentje
Hoi ik ben Elke en ik ga vertellen over de excursie het molentje.
En dit was mijn groepje Cis, Daan, Lars, Barbara en de meester.
En eerst kwam er een menner van staatbosbeheer met een muskusrat.
En die hat die gevangen want die moeten weg uit Nederland.
En daarna kregen we uitleg van piet en
die gaf ons een tas met deze spulletje schepnet, grondboor, kompas, aantekenboek en een verrekijker.
En we moesten opdrachten gaan doen.
En dit was onze volgorde.1 4 5 6 2 3.
En ieder groepje moest beginnen bij 1 en dat ging over grondwater en kwijlwater.
En wij moesten toen naar 4 en dat was ongeveer 1 kilometer al.
En die vragen gingen over een het kanaal en een brug en een beverburcht. En toen moesten we naar 5
Dat ging over een weiland en diertjes die we moesten vangen en
deze hebben wij gevangen 2 kikkervisjes 1 slak 1 mossel en 1 larf.
Toen moesten we naar 6 twee bruggetjes.
Want waarom zijn er nou twee bruggetjes vlak langs elkaar,
dat is omdat meneer van de Griendt had gevraagd aan de Deurne zen men of hij dat gebiedt mocht hebben.
En die zijden ja dat mach jij wel voor zo veel euro.
Hij zij ja dat doe ik wel. En daar heeft hij turf uit gehaald en
daar kreeg die geld voor en toen zijden de ik wil het terug nee
dat mag niet samendoen dan nee dat wil ik niet en
toen heeft Deurne z’n mensen een eigen kanaal gegeven.
En dat was het. Toen moesten we naar 2 en dat was de vogelkijk hut en
daar was de Blankersplas en daar was een heel klein plas je met dieren en
daar heb ik ook nog iets gevangen. En Tijn z’n groepje was er ook.
En Tijn stond daar ook in en hij had heel veel gevangen. 
En toen moesten we terug en meester moest nog even naar 3 om iets op te halen.
En toen gingen we met Barbera z’n auto naar Griendtsveen
 
Excursie ‘t Molentje
Wij gingen wandelen in de natuur.
Er was een beverburcht. We moesten
opdrachten doen. Het was heel mooi.
Er was veel veen. Er waren ook heel veel
Dieren. Bijvoorbeeld een waterhoen een
muskusrat een meerkoet, reigers, kikkers,
kreeften en ook vissen.  
Einde
 

Foto Gallerij

Contact gegevens

Stichting VEEN

p.a. Het Haze-pad 17

5768 AB  Meijel

T: 077 466 2268

E:

Logo Stichting DOEN